Category

Nieuws

Witte PV Panelen

We hebben al eerder geschreven over de gekleurde PV panelen en de combinatie met de aluminium gevel. Inmiddels zijn we toch verder gekomen, de vertraging werkt in het voordeel van de kleur van de gevel. Deze is heel lichtgrijs en komt in werkelijkheid over als wit.

Aan de zuidgevel moeten 51 panelen komen, 14 stuks van 160x100cm verticaal per balkon/dakrand en 9 stuks op de grond rond het terras.

De achterzijde lijkt nog lang niet af, maar tussen de rond hoeken komen alleen maar PV panelen. De balkons worden aan de binnenzijde wel met aluminium panelen bekleed. Aan de witte PV panelen wordt nog steeds gewerkt omdat ze nog iets te blauw tonen ten opzichte van de gevelpanelen. Hieronder zie je de twee laatste samples.

Links is de oude en rechts de nieuwste, deze lijkt behoorlijk goed, maar wijkt toch nog te veel af van de gevel. De komende maanden verwachten we een definitief paneel dat in productie genomen kan worden. Inmiddels is het helemaal niet meer interessant om meer energie op te wekken dan je op jaarbasis verbruikt, laat staan als je 10x zoveel opwekt! Toen we dit project in 2019 hebben uitgewerkt voorspelde we al netcongestie en hebben we voor batterijopslag geopteerd om het energienet te ontlasten. Het is jammer dat de energiemarkt zich voor de particulier zo onfortuinlijk ontwikkeld en dat de eerste kamer de afschaffing van de salderingsregeling heeft tegengehouden. Zonnepanelen waren nog nooit zo goedkoop en de saldering werkt netcongestie in de hand. Wij gaan echter door met de IQ-gevel omdat het Passiefhuis Instituut naar onze mening helemaal gelijk heeft. Zij stimuleren met de premium eis dat nieuwbouw zoveel mogelijk PV moet integreren in het ontwerp en (belangrijk!) zo veel mogelijk zelf moet gebruiken.

 

Resysta houten gevelplanken

Resysta is een biobased composiet product dat als vervanger van hout gebruikt wordt. Resysta bestaat uit rijstvlies, zout en minerale oliën. Onze gevelplanken zijn in Nederland geproduceerd en voldoen aan Brandklasse B. Dit is een eis voor de onderste 2,5 meter van de gevel omdat we boven de 5 meter verblijfsruimtes hebben waar mensen kunnen verblijven.

We wilde persé geen hout omdat het vergrijsd en dan blijven er weinig materialen over die aan deze brandklasse voldoen. Trespa of Rockpanel, maar dat lijkt en voelt echt niet als hout. Resysta doet dit beter, maar leeft op een of andere manier niet. We hebben daarom gekozen voor een combinatie van twee tinten, zie hieronder. Het is zelfs gelukt om de ronde hoeken mee te maken.

Tevens is net als bij dit project gekozen voor twee breedtes planken, 105 en 150mm. Dat geeft ons ook meer opties om zonder te zagen de vakken tussen de kozijnen in te vullen. We hebben een excel bestand gemaakt die de gunstigste combinatie van de twee breedtes opgeeft bij invoer van de bruto maat. Dan kunnen we de helft van iedere tint pakken en random aanbrengen om een zo speels mogelijk resultaat te krijgen.

In de nieuwbouw van de Radboud Universiteit is een van de twee tinten die wij gekozen hebben toegepast. Dit zijn echter planken met een tussenruimte, een open gevelbekleding als het ware. Wij hebben rabbatdelen, zoals op de foto van het inpandige balkon.

Eindelijk, de gevel wordt gemonteerd!

Na een vertraging van ruim een jaar wordt de gevel nu eindelijk gemonteerd. Het is een enorme puzzel van aluminium cassettes, bochten, boven- en onderkappen. Ze houden rekening met 10 weken montagetijd. De eerste drie weken is er alleen aan de achterconstructie van de bovenste drie gevelbanden gewerkt. Alles wordt nauwkeurig met lasers op maat geplaatst waarna de gepoedercoatte cassettes worden ingehaakt.

De montageploeg is hier bezig met de plafonds bij de overhangende vloer van de voorgevel. Hierin zijn Insaver spots gepland die we direct hebben aangesloten om het effect in de avond te kunnen zien.

De verlichting geeft al een mooi voorproefje op het resultaat, maar er is nog een boel werk. Op het terrein staan behoorlijk wat pallets met gevelpanelen. De planning is 10 weken voor de montage, het is ook een gigantisch oppervlak, ruim 400m2 aluminium panelen en dan moeten we zelf nog de ruim 200m2 houten vlakken tussen de aluminium gevelbanden invullen.

Inmiddels na bijna 3 maanden monteren zijn bijna alle aluminium gevelpanelen gemonteerd. De steiger is er al deels af en kan helemaal weg als de Resysta ‘houten’ delen op de eerste verdieping gemonteerd zijn. Het frame van de schuifpoort is ook al geplaatst, daar komen Resysta planken op en de sluitpost zal ook met aluminium worden bekleed.

 

 

Engineering IQ-gevel

Tijdens de corona pandemie is de prijs van aluminium vele malen over de kop gegaan en is de geplande aluminium cassettegevel ineens onbetaalbaar geworden. Ondanks dat de gevel deels is gesubsidieerd was het prijsverschil niet overbrugbaar en hebben we alternatieven onderzocht.

We hebben gesproken met STO Isoned, Curved Works en Jules Dock Composites, maar we hebben geen goed alternatief gevonden. De draagkacht van de Phoenix GVK beugels is beperkt, dus kunnen we alleen lichte materialen gebruiken. Verder zijn de ronde hoeken een uitdaging waardoor er nog meer alternatieven zijn afgevallen. Stucwerk op een geventileerde gevel van STO bleek te arbeidsintensief voor de ronde hoeken. Ronde vormen handmatig lamineren op een mal van hydraulische cilinders bij Curved Works leek interessant, maar het materiaal is multiplex en weersbestendigheid moest door verf of een wrap folie worden geborgd. Blinde montage was ook erg ingewikkeld, dus deze viel ook af. Ten slotte hebben we een composiet onderzocht dat in een mal wordt gevormd. Voor de ronde hoeken waarschijnlijk de efficiëntste oplossing, maar voor de repeterende rechte delen voor te kostbaar omdat deze allemaal een voor een handmatig moeten worden gefabriceerd.

Na een jaar vertraging hebben we daarom besloten toch door te gaan met aluminium en hebben we de engineering opnieuw opgestart. De 3D scan van het gebouw is enorm belangrijk omdat we alle maatafwijkingen kunnen verwerken en de gevel zo nauwkeurig mogelijk kunnen uitwerken.

Hierboven zie je de 3D puntenwolk, dit zijn zodanig veel punten dat het op een zwart wit foto lijkt. De meetpunten zijn in feite de fixels. De ingenieur heeft stalen balkondragers en kolommen op het terras bedacht om de geveldelen te kunnen dragen. Hij heeft er hier voor gekozen om hout toe te passen om de aluminium cassettes te dragen. Aan de balkondragers worden straks ook de PV panelen opgehangen, hiervoor worden aluminium profielen gebruikt, het hout bij de balkons is voor de aluminium binnenpanelen.  De gevel aan het gebouw wordt aan de Phoenix (GVK) beugels opgehangen.

 

Hierboven kan je de verdeling van de Phoenix draagbeugels op de 3D scan zien. De beugels bovenaan de gevelbanden zijn draagankers en onderaan zijn het windankers. De Phoenix beugels zijn 360x360mm en zijn 600mm hart op hart gemonteerd.  Op het dak staan de stalen kolommen 1000mm h.o.h.. Omdat de draagbeugels daar van aluminium zijn konden we met minder toe. De windankers zitten bij de dakrand ook 1000mm uit elkaar.

De beugels zijn gemonteerd met Spit Fix 3 segmentankers. Spit heeft met Calduran een treksterkte test gedaan waaruit we betrouwbare waarden konden halen voor het monteren van de beugels in de kalkzandsteen C12 elementen, In de ronde wanden van amstelformaat kalkzandsteen zit veel specie tussen de stenen waardoor we geen geschikte gaten kunnen boren voor de segmentankers. Voor deze onregelmatige gaten hebben we Epcon Xtrem C8 van Spit voor gebruikt en M10 ankers mee vast gelijmd. Beide verankeringen voldoen met respectievelijk 3,8kN voor de segmentankers en 5kN oor de chemische ankers niet helemaal aan de norm van toelaatbare trekkracht
en afschuifkracht van 4kN. Er waren twee verankeringen in het draagankers en één verankering voor de windankers berekend. Om ruimschoots te voldoen hebben wij drie verankeringen voor de draagankers en twee voor de windankers gebruikt.

Over de Phoenix beugels die door de isolatie heen stelen komen verticale aluminium L-profielen waar de gevelbouwer horizontaal op kan monteren. De hart op hart afstand van de aluminium cassettes komen niet overeen met de h.o.h. afstand van de Phoenix beugels. Omdat de gevelbouwer een horizontaal gebruikt kunnen zij hun eigen bevestigingsbeugels op de maat van de cassettes monteren. Hieronder een details van de opbouw van de gevel.

De gevel is echt een ingewikkelde puzzel van aluminium delen. Aan ieder deel moet worden gelast, maar de ronde hoeken zijn echte kunstwerken. Deze worden volledig met de hand vervaardigd en dat vereist ervaren plaatwerkers.

 

Blowerdoor (tussentijdse) test

De blowerdoor test, spannend! Zo spannend dat we vooraf nog het nodige hebben moeten regelen. De liftschacht deuren afgeplakt (het is een tussentijdse meting, dus dat mag) omdat de dorpels en rubbers nog niet zijn geplaatst. Verder de WTW dichtgezet, brandklep in de 320mm aanvoerbuis gesloten en een plastic zak om de uitlaat op het dak.

Gerben Bos heeft het gebouw eerst op 100 pascal onderdruk gezet en toen zijn we het gehele gebouw doorgelopen met zijn Flir thermografische camera. Op alle plaatsen waar we nog infiltratie van warme lucht (het was buiten 30 graden) hebben we gele plakbandjes geplakt zodat we later nog weten waar we nog aandacht aan moeten besteden.

Dit waren zoveel plekken dat ik vreesde voor het resultaat. Het tegendeel bleek waar, enigszins geholpen door de grote inhoud van het gebouw was de meting bij n50 maar 0,19 m3/h.m3, terwijl de passiefhuis norm 0,60 m3/h.m3 is. Een opluchting, de definitieve test wordt dus nog lager!

Bij de overdrukmeting liep er ineens water uit het plafond in de garage. Door de overdruk in de passieve deel van het gebouw werd het water dat in de sprinklerinstallatie aanwezig was uit dit deel van de woning geblazen en kwam in de garage uit het plafond. Logisch, maar dat hadden we niet voorzien.

 

Voorkomen van thermische bruggen

Isolatie is belangrijk, maar thermische bruggen voorkomen is nog belangrijker. In ons geval moet de gevel worden opgehangen aan de constructie zonder het gebouw “te verlengen”. Dit doen we door toepassing van Phoenix beugels van Saint Gobain. Deze steken door de isolatie, maar omdat ze gemaakt zijn van GVK (Glasvezel versterkt Kunststof) geleiden ze geen warmte.

Iedere gevelband heeft een draagbeugel (boven) en een windbeugel (onder). Voor de alumunium gevelbanden die 50cm buiten de wand steken zijn voor de knikbelasting een extra hoge beugels van 360mm nodig. Voor de houten tussendelen zijn de beugels veel lager.

De bovenkant van de balkons is van beton, het is een verjongde vloer waar maar beperkte hoogte is voor isolatie. Daarom hebben we vacuümisolatie toegepast. Met een warmtegeleidingscoëfficiënt (lambda) van 0,006 W/mK haal he bij 6cm een Rc van 7,5 (m²K/W)!

Oprit met betonstrip naar buitentrap

Ondanks dat de gevel nog moet worden aangebracht hebben we toch alvast de oprit aangelegd. Op aangeven van de architect hebben we een 120cm breed pad vanaf de straat tot de grote buitentrap doorgetrokken om een duidelijke en gastvrije route te markeren.

 

Links en rechts van het pad hebben we oude kinderkoppen gestraat, als dat niet circulair is dan weet ik het niet meer! Belangrijker nog is dat dit zeer open bestrating is die het water goed doorlaat. Waterbergen doen we ook, onder de buitentrap ligt een 10.000 liter regenwaterput die tevens als fundering voor de trap dient.

Het straten van kinderkoppen is geen sinecure, we hebben met een draad steeds rijen van twee kinderkoppen gelegd en stuk voor stuk vast geklopt. Na het straten goed aanwateren en dan invoegen met brekerzand.

PV dak is gereed

De 91 PV panelen zijn geplaatst. We hebben gekozen voor een oost-west opstelling waarbij de panelen in portrait onder 25 graden zijn geplaatst. Omdat deze positie en hoek niet standaard is hebben we besloten om zelf betonschansen te maken. Deze hebben we gestort van beton in een mal met instorthulzen om de aluminium montagerail mee vast te zetten. Het voordeel van deze betonschansen is dat we geen ballast nodig hebben, ze wegen bijna 40 kilo per stuk.

De PV panelen zijn in zes strings gekoppeld aan een 25kW 3-fase omvormer. De capaciteit van de omvormer is bewust krap gehouden om te zorgen dat hij efficiënt kan werken. Het piekvermogen van het gehele dak is net geen 30kw, maar zal door de oost-west oriëntatie niet ver boven de 25kW leveren. De omvormer staat op het dak onder een zelfgemaakte PV Shelter, gemaakt van twee bouwlift hekken en een stukje aluminium zetwerk. Zo hangt de omvormer uit de regen en in de schaduw.

De betontegels zijn op verstelbare terrasdragers geplaats om het afschot te compenseren. Er is nog een terras van ruim 30m2 om op het dak te recreëren, te eten of misschien zelfs te vergaderen. De betontrap naar het dak is zeer royaal, veel beter dan de gebruikelijke krap bemeten trappen in Nederlandse huizen. Comfortabel en veilig van en naar het dak was voor ons een voorwaarde en is gelukt.

Naast de 91 panelen op het dak komen er ook nog 51 aan de zuidgevel als onderdeel van de IQ-gevel. Samen met deze panelen hebben we een piekvermogen van 42,5kW wat neerkomt op een stroomopbrengst van zo’n 36.000kWh per jaar. Vanwege de strenge PER eisen van de Passiefhuis Premium norm moeten we een groot deel hiervan zelf gebruiken waardoor batterij-opslag onvermijdelijk is. We installeren 66kWh accu opslag waarmee we nooit meer energie van het net hoeven afnemen. We hebben wel een aansluiting om ons overschot te kunnen terug leveren. Hier kunnen we bijna 10 gezinnen in de straat van elektriciteit voorzien.

Screenshot van de omvormer app van de eerste zonnige dag in maart waar we de 100kWh hebben gehaald.

Kozijnen zijn geplaatst

Eindelijk was het zo ver, M.Sora Nederland heeft de kozijnen geplaatst en de ruwbouw is nu glasdicht. We zijn erg tevreden ver het resultaat, de structural glazing die voor ons gebouw werd ontwikkeld. Bij de vaste ramen vallen de houten kozijnprofielen binnen de dagkanten en achter de gevel waardoor de inbouwwaarde verbeterd en we meer lichttoetreding hebben. De andere uitschieters zijn het ronde raam in drie-laags glas en de zwart ge-emailleerde glazen entree.

Hier wordt het peperdure kwartronde raam geplaatst, vanwege de overstek kon de kraan er niet recht boven en een zuignap gaat natuurlijk niet.. Het is goed verlopen, de ramen rusten op de passiefhuis gecertificeerde GVK hoekprofielen van Soudal. Soudaframe heet dit product en is een goede oplossing om een draagprofiel toe te passen zonder een thermische brug te creëren.

Het plaatsen van het zware glas van de achtergevel, het zogenaamde structural glazing, met een kraan over het dak heen. De onderdorpels zijn van gerecyclede perflessen, ook een goed dragend materiaal met een gunstige lambda waarde.

De grote pui van de entree is een echt paradepaartje. De beide deuren zijn volledig van glas aan de buitenzijde. Aan de binnenzijde is het geëmailleerd en heeft een diep zwarte kleur. We hebben twee voordeuren, één voor de woning en één als centrale entree. Het grote paneel in het midden op de verdieping is blind en geplaatst tegen een geïsoleerd paneel.

Vanuit de woonkamer is dit het uitzicht, geen kozijnen alleen een balcony door. Dit is een draai/kiep deur met een zeer lage onderdorpel van 12mm en alleen een klink aan de binnenzijde. De deur valt in een loopslot en heeft een haakje om hem aan de buitenzijde dicht te trekken. Om te openen kun je hem gewoon licht duwen. De binnenzijde van de kozijnen zijn hout en de deuren en draaidelen hebben een aluminium buitenprofiel.

Net ingezaaid gazon en zicht op de enorme bak glas op het zuiden die er in de winter voor gaat zorgen dat we heel veel kilowatts binnen halen.

Lamilux Dachausstieg is geplaatst

Het is eindelijk zover, de dakvloer is gestort en mechanisch verdicht waardoor we de dakuitgang konden plaatsen. Het betreft een uitzonderlijk groot (3,5 meter lang) elektro-hydraulisch werkend raam van drie-laags glas met zeer goede thermische waarden (Ug van 0,6 0,6 W/(m²K). Via een royale een betonnen trap kom je via de dakuitgang op het 200m2 grote dakterras. Een groot deel van deze vierkante meters zullen worden opgeofferd aan de PV en thermische panelen alsmede de omvormers en de warmtepomp. Het dakluik komt geheel gemonteerd geleverd en hebben we met onze bouwkraan op het dak geplaatst.

Na plaatsing is de dakisolatie (20 tot 30cm Recticel afschotplaten) aangebracht en de 1,5mm EPDM dakbedekking aangebracht. Het dak steekt hierdoor niet erg ver meer boven het dak uit vergeleken met de hoogte toen hij nog op het pallet stond. Het grootste deel zit in de isolatielaag.

De hydraulische pomp zit achter een luik dat op de foto hierboven verwijderd is. Op de foto hieronder is het luik geplaatst. Eronder zit nog een afvoerleiding voor de ventilatie omdat we verwachten dat het in de zomer onder het dakluik erg warm kan worden. Het dak wordt bediend met een tipschakelaar naast de trap en vanaf het dak met een normale schakelaar die je moet vasthouden. De schakelaar op het dak kan binnen worden onderbroken. Het is echt een schitterend raam geworden, echt een uniek feature voor het gebouw.

Ook van binnen is het een mooi gezicht, de enorme trap die nergens naar toe ijkt te lopen, totdat het dak open gaat. Overdag een zee van licht, maar ook ‘s-avonds is het een mooi gezicht. De trap is een aantal treden hoger dan de trappen tussen de verdiepingen. Dit komt omdat deze trap door de dakvloer van 300mm en door de isolatielaag moet om voldoende hoog te komen. De trap steekt dus een stuk in de opbouw van het dakraam. Dat was best spannend omdat de speling vrij gering is genomen en het wel moest passen. De bovenste trede van de trap hebben we met een anti slip strip uitgevoerd om te zorgen dat je ook met natte voeten niet kan uitglijden.